ÖZET
 

Eğer eylül ayı itibariyle  altı yaşından büyük, on sekiz yaşından küçük  çocuklarınız varsa, evinizin bulunduğu mahalledeki okullara kayıt için gecikmeden başvurmalısınız.
Baden-Württemberg Okul Yasasına göre bu eyaletin sınırları içinde oturma,  çalışma veya meslek eğitimi yapma hakkına sahip  çocuklar ve gençler, zorunlu eğitime tâbidirler.
Almanya’da zorunlu eğitim iki aşamalıdır. Birinci aşamayı oluşturan zorunlu genel eğitim, dokuz yıl sürmektedir. Zorunlu genel eğitimin ardından zorunlu meslek eğitimi başlar ve on sekiz yaşını tamamlayıncaya kadar devam eder.
Zorunlu eğitime tâbi öğrenciler, adres kayıt sistemine göre, oturdukları bölgenin bağlı olduğu okula kayıt yaptırmak zorundadırlar.
Alman okuluna  kayıt yaptırmak için çocuğunuzun Türkiye’de devam ettiği okuldaki öğrenim durumunu gösteren bir öğrenim belgesi (karne ve/veya diploma ) ve pasaportla başvurulması yeterlidir.

Türkiye’den gelen, ve ilköğretim birinci kademe (ilköğretim okulu 1.-4. sınıfları, Grundschule) seviyesinde olan, diğer bir deyişle on yaşını tamamlamamış öğrenciler, Grundschulelerin bünyesinde açılan hazırlık sınıflarına (Vorbereitungsklassen) veya hazırlık kurslarına (Vorbereitungskurse) alınırlar.
Türkiye’de İlköğretim ikinci kademe sınıflarından (5.6.;7. ve 8. sınıflardan) gelen, diğer bir deyişle onuncu yaşını tamamlamış ancak on beş yaşını tamamlamamış ve Almanca bilmeyen öğrenciler, prensip olarak Hauptschule bünyesinde açılan hazırlık sınıflarına (Vorbereitungsklassen) alınırlar.
On beş yaşını dolduran kızlar veya erkekler başka bir okulda okumayacaklarsa zorunlu meslek eğitimini tamamlamak üzere meslek okullarına (Berufschule) kaydedilirler.

 

GENEL KURALLAR

 

Baden-Württemberg Okul Yasasına göre bu eyaletin sınırları içinde oturma, veya çalışma veya meslek eğitimi yapma hakkına sahip  çocuk ve gençler zorunlu eğitime tâbidirler.
Almanya’da zorunlu eğitim iki aşamalıdır. Birinci aşamayı oluşturan zorunlu genel eğitim dokuz yıl sürmektedir. Zorunlu genel eğitimin ardından zorunlu meslek eğitimi başlar ve on sekiz yaşını tamamlayıncaya kadar devam eder.
Zorunlu öğretime tâbi öğrenciler, oturdukları bölgenin bağlı olduğu okula kayıt yaptırmak zorundadırlar. Bu kurala aykırı uygulamalar ancak eğitim makamlarının (Schulamt) izniyle mümkündür.

Türkiye’den yeni gelen ve  zorunlu öğretim çağında bulunan öğrenciler, oturdukları yerin bağlı olduğu okula kayıt için başvurmak zorundadırlar.

 

 

Eğer eylül ayı itibariyle  altı yaşından büyük on sekiz yaşından küçük  çocuklarınız varsa, evinizin bulunduğu mahalledeki okullara kayıt için gecikmeden başvurmalısınız. Çünkü bu yaşlar arasındaki çocuklarınız Alman yasalarına göre zorunlu eğitime tabidir.
Yabancılar dairesi zorunlu öğretim çağındaki çocuklarınıza ilişkin bilgileri oturduğunuz mahalledeki okula bildirecektir. Eğer çocuğunuzun kaydını yapmadınızsa, okul, çocuğunuzun kaydını yapmak için size  yazılı bildirimde bulunacaktır.

 Davete rağmen çocuklarınızın kaydını yapmamış veya yaptığınız halde çocuğunuzu okula göndermemişseniz para cezasıyla (Bussgeldverfahren) cezalandırılırsınız. Para cezasına rağmen çocuğunuzu okula göndermemekte ısrar edecek olursanız, çocuğunuzun okula devamı polis zoruyla sağlanır.

5. Okullara Kayıtta Genel Kural:

Çocuğunuzun Alman okuluna  kayıt etmek için Türkiye’de devam ettiği okuldaki öğrenim durumunu gösteren bir öğrenim belgesi (karne veya diploma ) ile başvurması yeterlidir.
Çocuğunuz Almanca bilmediğinden ilk önce Almanca öğrenmesi için hazırlık sınıfına (Vorbereitungsklassen) alınır.
Çocuğunuz dersleri izleyebilecek seviyede Almanca öğreninceye kadar hazırlık sınıfına devam eder. Dersleri izleyecek seviyede Almanca öğrendiğinde asıl sınıfına geçer.

 O nedenle Türkiye’den gelen bir  öğrencinin hangi okula ve kaçıncı sınıfa devam edeceğine, öğrencinin Türkiye’den getirdiği karneye veya diplomaya bakarak karar verilmemektedir. Alman okuluna başladıktan sonra hazırlık sınıfında (Vorbereitungsklassen) gösterdiği başarıya göre sınıfı belirlenmektedir.

Bu karar verme sürecinin nasıl işlediği, aşağıda ayrıntılı  biçimde açıklanmaktadır.

 

6. Öğrenci Başarısının Değerlendirilmesi:

              Hazırlık sınıflarındaki (Vorbereitungsklassen) öğrencilerin karnelerinde, kural olarak derslerin adı yazılır. Bu sınıflardaki öğrencilere not verilebilmesi için bilgi seviyelerinin değerlendirme yapmaya uygun olması gerekir.

                 Hazırlık sınıflarından (Vorbereitungsklassen)  normal sınıfa (Regel Klasse) geçen öğrencinin okul başarısı değerlendirilirken Almancadaki dil zorlukları dikkate alınır.
Almanya’daki okula yeni başlayan öğrenciler için   ilk yıl verilecek sınıf geçme kararında Almancadaki başarı durumları dikkate alınmaz. Böyle durumda öğrencinin Almancadaki başarısı notla değerlendirilmez. Not yerine yazılı ve sözlü anlatım becerilerini açıklayan ifadelere yer verilir.

7. Yabancı Öğrenciler İçin Destek Kursları (Förderkurse):

                Almanca Matematik veya başka bir dersten durumu zayıf olan  öğrenciler için Grundschule ve Hauptschulede (Förderkurse) açılır.  Bu kurslar normal sınıflara (regel Klasse) devam eden öğrenciler içindir. Destek kursları (Förderkurse) en az dört öğrenci için açılır ve haftada dört saati kapsayacak şekilde belirli süreli olarak açılabilir.

8. Türkiye’den Almanya’ya Sonradan Gelen Anne veya Babaların Dikkatine :

              Çocuğunuzun Alman okul sistemine kısa sürede kolayca uyum sağlaması, Almancayı öğrenmedeki hızına ve başarısına bağlıdır. Kuskusuz çocuğunuz için bu basit bir yer ve okul değişikliği değildir. Çocuğunuz psikolojik, sosyal ve kültürel anlamda büyük değişiklik yaşamakta olduğundan yardım ve desteğe ihtiyacı vardır. Okulla kuracağınız yakın ve sıkı işbirliği ile bu sürecin başarılı ve kısa süreli olmasını sağlayabilirsiniz.  

            Çocuğunuza sağlayacağınız ilk destek, ona Almanca özel ders aldırmak olmalıdır. Almanca, çocuğunuzun okul başarısının anahtarıdır. Çocuğunuz Almancayı ne kadar erken öğrenirse uyum sorununu da o kadar erken aşmış olacaktır.

            Unutmayınız güzel ve düzgün bir Almanca sokaktan öğrenilmez. Bir dili doğru ve etkili kullanmanın yolu kitap okuma alışkanlığından geçer.
 

 

 

            Çocuğunuzun okul başarısı bakımından okul veli  ilişkilerine önem vermeniz gerekmektedir.

Kitaplar okul tarafından öğretim yılı başında ödünç verilir.  Öğretim yılı sonunda toplanır. Kitaplar kaybolmuş veya bir zarar görmüşse zarar tahsil edilir.

Okullarda kıyafet zorunluluğu  yoktur.  Öğrenciler rahat spor kıyafetleri tercih etmektedir. Temizlik ve sağlık kurallarına uygun giyinmek dikkat edilen ve önem verilen  bir husustur.

Okulların bir çoğunda yarım gün eğitim yapılır. Öğrencilerin bir çoğunun öğleden sonraları boştur. Son yıllarda  tam gün öğretim yapan okulların açılmasına çalışılmaktadır. Ancak bunların sayısı hala düşüktür.

             Baden-Württemberg Eyaletinin  bir çok okulunda, sabah derslerinde Dindersleri saatlerinde, bunun mümkün olmadığı  bazı okullarda öğleden sonraki saatlerde, Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri öğretmenleri  tarafından Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri verilmektedir. Çocuğunuzu bu derslere kaydettirerek Türkçeyle, Türkiyeyle ve Türk Kültürüyle olan bağlarını sürekli ve canlı tutabilir, çocuğunuzun iki dilli iki kültürlü yetişme fırsatından yararlandırabilirsiniz.

İLKÖĞRETİM BİRİNCİ KADEMEYE (GRUNDSCHULE) KAYIT

Türkiye’den gelen ve ilköğretim birinci kademe (ilköğretim okulu 1.-4. sınıfları, Grundschule) seviyesinde olan, diğer bir deyişle on yaşını tamamlamamış öğrenciler, Grundschulelerin bünyesinde açılan hazırlık sınıflarına (Vorbereitungsklassen) veya hazırlık kurslarına (Vorbereitungskurse) kabul edilirler. Çocuğunuz,  hazırlık sınıfına (Vorbereitungsklassen) veya hazırlık kursuna  normal sınıfta dersleri izleyecek düzeyde Almanca öğreninceye kadar devam eder. Yeterli düzeyde Almanca öğrenince, normal sınıfa geçer.
Çocuğunuzun devam edeceği hazırlık sınıfı (Vorbereitungsklassen) evinize en yakın okul olmayabilir. Çünkü çoğu okulda hazırlık sınıfı (Vorbereitungsklassen) açacak sayıda öğrenci bulunmamaktadır. Bu durumda okul,  sizi hazırlık sınıfı (Vorbereitungsklassen) bulunan en yakın başka bir okula yönlendireceklerdir. Veya çocuğunuzu hazırlık sınıfına  (Vorbereitungsklassen) alacaklardır.

 Hazırlık sınıfına devam eden bir öğrenci, Almancayı öğrenmedeki  başarısına göre, öğretim yılının herhangi bir döneminde süre koşuluna bağlı olmadan, normal sınıfına (regel Klasse) geçebilir. Bu geçiş Türkiye’de devam ettiği sınıfın aynısı, bir altı veya yaşı ilerlemişse bir üstü şeklinde de gerçekleşebilir. Bu geçiş, öğrencinin Almanca öğrenme hızına ve dersleri izleyebilme durumuna göre kademeli şekilde de gerçekleşebilir. Diğer bir deyişle öğrenci hazırlık sınıfına (Vorbereitungklassen) devam ederken de durumuna göre bir kısım dersleri normal sınıfta takip edebilir.
Bir öğrencinin normal sınıfa ne zaman geçeceğine okul müdürünün onayıyla öğrencinin dersine giren öğretmenler  karar verir.

3.   Hazırlık Sınıflarının (Vorbereitungsklasse)  Programı:

Bir okulda  hazırlık sınıfı (Vorbereitungklassen) açılması için Almanca bilmeyen  en az on öğrenci bulunması gerekir. Bu sınıflarda ağırlıklı olarak Almanca olmakla birlikte diğer dersler de öğretilir. Müzik, Beden Eğitimi gibi kimi dersler diğer sınıflarla birlikte yapılabilir. Dersi izleyebilecek durumda  olan öğrenciler bazı dersleri normal sınıfında yapabilir. Amaç öğrencinin normal sınıfına geçişine kolaylaştırmaktır. Bu öğrencilerin aynı sınıf veya yaşta olması gerekmez. Yaşı ve sınıfı farklı öğrencilerden hazırlık sınıfları (Vorbereitungklassen) kurulabilir.

Hazırlık sınıfı (Vorbereitungklassen) açmak için  gerekli olan sayıya ulaşılamayan okullarda öğrenciler yaşlarına ve bilgi seviyelerine uygun sınıflara alınırlar. Bir okulda Almanca bilmeyen en az dört öğrenci varsa, bu öğrenciler için hazırlık sınıfı yerine  (Vorbereitungklassen)  Almanca kursu (Vorbereitungskurs) açılır. Bu kurslarda  sekiz saate kadar Almanca kursu verilir.
Diğer bir ifadeyle öğrenci normal sınıfa devam ederken, zaman zaman kendi sınıfından ayrılıp Almanca kurslarına devam eder.
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere  öğrencinin Türkiye’de kaçıncı sınıfta okuduğu, kayıt sırasında fazla bir önem taşımamakta, yaşı ve hazırlık sınıfındaki başarı durumu dikkate alınarak hangi sınıfa devam edeceğine karar verilmektedir.

 

İLKÖĞRETİM  İKİNCİ  KADEME SINIFLARINA
(HAUPTSCHULE, REALSCHULE, GYMANASİUM)  KAYIT

 Türkiye’de İlköğretim ikinci kademe sınıflarından (5.6.;7. ve 8. sınıflardan) gelen diğer bir deyişle onuncu yaşını tamamlamış ancak on beş yaşını tamamlamamış ve Almanca bilmeyen öğrenciler, prensip olarak Hauptschule bünyesinde açılan hazırlık sınıflarına (Vorbereitungklassen) alınırlar. Bu sınıflarda haftada 25 saat ders yapılır. Bir okulda  hazırlık sınıfı (Vorbereitungklassen) açılması için Almanca bilmeyen  en az on öğrenci bulunması gerekir.
Çocuğunuzun devam edeceği hazırlık sınıfı (Vorbereitungsklassen) evinize en yakın okul olmayabilir. Çünkü her okulda hazırlık sınıfı (Vorbereitungsklassen) açacak sayıda öğrenci bulunmadığından, sizi hazırlık sınıfı (Vorbereitungsklassen) bulunan en yakın okula yönlendireceklerdir.

 2. Hazırlık Sınıflarının (Vorbereitungsklasse)  Programı:

Bu sınıflarda ağırlıklı ders Almanca olmakla birlikte diğer dersler de öğretilir. Bu öğrencilerin aynı sınıf veya yaşta olması gerekmez. Yaşı ve sınıfı farklı öğrencilerden hazırlık sınıfları (Vorbereitungklassen) kurulabilir.

Öğrenciler hazırlık sınıflarına alınmadan önce Almanca dil seviyeleri belirlenerek, buna uygun bir programa tabi tutulur. Hazırlık sınıflarının süresi kural olarak bir yıldır. Bu süre en çok iki yıla kadar uzayabilir. 
Hazırlık sınıfı (Vorbereitungklassen) açmak için  gerekli olan sayıya ulaşılamayan okullarda öğrenciler yaşlarına ve bilgi seviyelerine uygun sınıflara alınırlar.

3. Hazırlık Kursları (Vorbereitungskurs)

Bir okulda Almanca bilmeyen en az dört öğrenci varsa, bu öğrenciler için hazırlık sınıfı yerine  (Vorbereitungklassen)  Almanca kursu (Vorbereitungskurs) açılır. Bu kurslarda  sekiz saate kadar Almanca kursu verilir.  Diğer bir ifadeyle öğrenci normal sınıfa devam ederken, zaman zaman kendi sınıfından ayrılıp Almanca kurslarına devam eder. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere  Öğrencinin Türkiye’de kaçıncı sınıfta okuduğu, kayıt sırasında fazla bir önem taşımamakta, yaşı ve başarı durumu dikkate alınarak kaçıncı sınıfa devam edeceğine karar verilmektedir.

4. Hazırlık Sınıfından (Vorbereitungsklasse) Normal Sınıfa (Regel Klasse) Geçiş:

Hazırlık sınıfındaki öğrenci Almancayı öğrenmede  gösterdiği başarıya göre, süre koşuluna bağlı olmadan öğretim yılının herhangi bir döneminde Hauptschulenin uygun görülen bir sınıfına geçebilir. Bu geçiş Türkiye’de devam ettiği sınıfın aynısı, bir altı veya yaşı ilerlemişse bir üstü şeklinde de gerçekleşebilir. Bu geçiş öğrencinin Almanca öğrenme hızına ve dersleri izleyebilme durumuna göre kademeli şekilde de gerçekleşebilir. Diğer bir deyişle öğrenci hazırlık sınıfına (Vorbereitungklassen) devam ederken de durumuna göre bir kısım dersleri normal sınıfta takip edebilir.
Bir öğrencinin normal sınıfa ne zaman geçeceğine okul müdürünün onayıyla dersine giren öğretmenler  karar verir.

REALSCHULE VEYA GYMNASİUMA KAYIT

Türkiye’de İlköğretim ikinci kademe sınıflarından (5.6.7. ve 8. sınıflar)  gelen öğrencilerin, hazırlık sınıfından sonra (Vorbereitungklassen)  doğrudan Realschule veya Gymnasiuma kaydı   ancak  deneme şeklinde mümkündür.  Okulun deneme yoluyla da olsa böyle bir karar vermesi için:
1) Öğrencinin Türkiye’de okuduğu okulun Realschule veya Gymnasium denk bir okul olduğunun kabul edilmesine,
2) Öğrencinin öngörülebilen bir sürede devam edeceği sınıfın derslerini izleyecek seviyede Almanca  öğrenebileceği kanaatine varılmış olmasına bağlıdır.
Deneme süresi en çok bir yıldır.

Kural bu olmakla birlikte, Türkiye’de birinci maddeye uygun bir okul türü bulunmamaktadır. Türkiye’de zorunlu öğretim dönemini kapsayan ve sekiz yıl süren ilköğretim okullarının tümü aynı programı uygulayan tek tip okullardır.  Diğer bir deyişle üç dereceli Alman okul sistemine (Hauptschule, Realschule Gymnasium) denk gelen okul türlerimiz bulunmamakta, o nedenle Almanlar niteliği ve başarısı ne olursa olsun istisnai durumlar dışında tüm İlköğretim okullarımızı Hauptschulenin karşılığı okullar olarak değerlendirmektedir.

 Her ne kadar Alman okul sistemine paralel üç dereceli bir okul sistemimiz yoksa da Türkiye’den gelen öğrencilerin Realschule veya Gymnasiuma devam etmeleri mümkündür. Bunun için bir öğrencinin hazırlık sınıfına devam ederken, özellikle Almancayı öğrenmede,  Matematik ve Yabancı Dildeki okul  başarısı, öğrenme gücü ve çalışma alışkanlığı gibi kişilik özellikleri nedeniyle Realschule veya Gymanasiuma geçiş yapması mümkündür.
Hazırlık sınıfında başarısı gereği Hauptschuleye gönderilen bir öğrenci genel kurallar çerçevesinde (Multilaterale Versetzungsordnung) Hauptschuledeki başarı ve gayretiyle Realschule veya Gymnasiuma geçebilir. Karar vermede sadece okul başarısı değil öğrencinin girişkenlik, bağımsız iş yapabilme yeteneği, düzenli çalışma alışkanlığı, gibi kişilik özellikleri de önemli bir rol oynamaktadır.
Şimdiye kadar yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere  Öğrencinin Türkiye’de kaçıncı sınıfta okuduğu,  fazla bir önem taşımamakta, yaşı ve hazırlık sınıfındaki (Vorbereitungklassen) başarı durumu dikkate alınarak okulu ve sınıfı belirlenmektedir. Diğer bir deyişle şartlar gerektiriyorsa öğrenci Türkiye’de devam ettiği sınıfın  bir alt sınıfına da kaydedilebilmektedir.

ZORUNLU MESLEK EĞİTİMİNE TABİ OLANLARIN MESLEK OKULLARINA  KAYDI

 

Almanya’ya on beş yaşını tamamlamış olarak gelenlerin, kural olarak zorunlu öğretimi bitirdikleri kabul edilir.  Eğer çocuğunuz on beş yaşını tamamlamışsa ve  başka bir okulda okumayacaksa zorunlu meslek eğitimine tabidir.  Bu süre on sekiz yaşın sonuna kadar devam eder.

 On beş yaşını dolduran kızlar veya erkekler, başka bir okulda okumayacaklarsa, zorunlu meslek eğitimini tamamlamak üzere meslek okullarına (Berufschule) kaydedilirler.
Almanya’da kız ve erkek öğrenciler  için dört yüz dolayında öğrenilebilecek meslek bulunmaktadır. Ayrıca öğrencilere meslekleri tanıtan ve meslek seçiminde rehberlik yapan çeşitli kuruluşlar da bulunmaktadır. Doğru karar vermek için bu kuruluşların yardımından yararlanmak son derece önemlidir.
Her mesleğin öğrenimi için gerekli şartlar farklılık gösterebilmektedir. Okul diplomasının türü ve derecesi en çok dikkate alınan hususların başında gelmektedir.

 Zorunlu meslek eğitimi on sekiz yaşın tamamlanmasıyla sona ermekle birlikte daha erken yaşta da tamamlanmış sayılması da mümkündür.  Örneğin: Çocuğunuz  bir yıllık Mesleki Hazırlık Sınıfını (Berufsvorbereitungsjahr BVJ) bitirdiğinde zorunlu meslek eğitimini tamamlamış sayılmaktadır.
Realschule diploması (Realschulabschluss) veya buna denk diploma veren meslek okulu diploması alanlar da zorunlu meslek eğitimini tamamlamış sayılmaktadır. Bazı özel durumlarda da Meslek Okulu (Berufasschule) yönetimi de bu yönde karar verebilmektedir.

 

KAYNAKÇA: